Mahjong in Hongkong: familie, speelhuizen en het snelle spel

Wie aan Hongkong denkt, denkt misschien aan wolkenkrabbers en dim sum. Maar de stad heeft ook een eigen mahjongcultuur, met een variant die in de hele wereld bekend is. In dit artikel lees je hoe mahjong daar in het dagelijks leven zit: thuis, op feesten en in speelhuizen.

De spelregels zelf staan op de pagina Hongkongs mahjong. Hier gaat het over de speelcultuur.

Volgens Wikipedia hebben de meeste mensen in Hongkong een mahjongset thuis, en bieden veel Chinese restaurants sets aan voor hun gasten. Mahjong is daarmee een spel dat je speelt waar familie en vrienden samenkomen.

Iemand uitnodigen voor een potje geldt volgens dezelfde bron als een teken van vriendschap.

Een mooi gebruik: volgens Wikipedia is een aftelpotje mahjong voor Chinees Nieuwjaar of de gewone jaarwisseling in veel Hongkongse families gebruikelijk. De familie speelt het oude jaar uit, aan tafel.

Meer over mahjong rond Chinees Nieuwjaar lees je in Chinees Nieuwjaar en mahjong. En over de gebruiken en het bijgeloof die bij het spel horen, zoals handen wassen na een reeks pech, in geluk en bijgeloof aan de mahjongtafel.

Ook op een Chinese bruiloft kan mahjong een rol spelen. Volgens Wikipedia spelen gasten op een bruiloftsbanket mahjong om de wachttijd te overbruggen. Je komt aan, schuift aan tafel en speelt een paar spellen tot het diner begint.

Naast thuis spelen zijn er in Hongkong mahjongspeelhuizen. Wikipedia noemt ze "mahjong schools" en schrijft dat casino's in Hongkong officieel verboden zijn, maar dat er legale mahjongscholen zijn waar gespeeld en gegokt wordt.

Die speelhuizen hebben een vergunning nodig. Volgens de Hongkongse overheid kan een daartoe aangewezen ambtenaar onder de gokwetgeving (Gambling Ordinance, artikel 22) panden een vergunning geven voor mahjong en tin kau, een Chinees dominospel. De aanvragen lopen via een licentiebureau van het Home Affairs Department. Een vergunde zaak moet bij de hoofdingang een bord tonen dat er een mahjongvergunning is.

Hongkongs mahjong staat bekend als snel en overzichtelijk. Dat heeft alles met de telling te maken:

• Je krijgt geen punten voor mahjong, pungs of kongs op zich.
• Je telt alleen fan voor bijzondere patronen, zoals een schoon spel of een pung draken.
• Meestal heb je minimaal 3 fan nodig om uit te gaan.
• Alleen de winnaar wordt betaald; de anderen verrekenen niet onderling.

Daardoor is een spel snel geteld en kan het volgende meteen beginnen. Vergelijk dat met de Nederlandse regels, waar alle spelers hun hand tellen en onderling afrekenen.

Een voorbeeld van een hand met een schoon spel (alleen cirkels plus draken) en een pung groene draken. In Hongkongs mahjong tel je hier alleen fan voor de patronen. Hoeveel precies, lees je op de pagina Hongkongs mahjong.

Het tempo zit dus vooral in het systeem: weinig rekenwerk, snel naar het volgende spel.

Wikipedia schrijft dat ouderen in Hongkong worden aangemoedigd om mahjong te spelen, als oefening voor het brein. Of het spel echt goed is voor je hersenen, is een andere vraag. Wat onderzoek daarover zegt, met de beperkingen erbij, lees je in is mahjong goed voor je hersenen?

Hoe het er in Japan aan toegaat, lees je in mahjong in Japan. Andere regionale vormen, van Singapore tot Vietnam, staan in mahjong in Azië.

Hongkongs mahjong is een goede tweede variant als je de basis kent: weinig regels om te onthouden en snel geteld. In Nederland wordt het volgens de Nederlandse Mahjong Bond niet meer als toernooivariant gespeeld, maar thuis kan het prima. Je hebt een gewone Chinese set van 144 stenen nodig, met bloemen en seizoenen. Kijk bij de mahjongsets.

In Hongkong is mahjong een familiespel: een aftelpotje rond de jaarwisseling is in veel families gebruikelijk, en op bruiloften spelen gasten terwijl ze wachten. Speelhuizen hebben een vergunning nodig onder de gokwetgeving. Het spel gaat vlot omdat je alleen fan telt en alleen de winnaar wordt betaald. Zin om het te proberen? Lees de Hongkongse regels.