Chinees Nieuwjaar en mahjong: een feest aan tafel

Rode lampionnen, knallend vuurwerk, dumplings op tafel, en ergens in de kamer het geklik van mahjongstenen. Voor veel Chinese families hoort mahjong net zo bij Chinees Nieuwjaar als oliebollen bij oudejaarsavond in Nederland. In dit artikel lees je waarom het spel zo verweven is met het feest, en hoe je zelf meeviert.

Chinees Nieuwjaar is het begin van het nieuwe jaar volgens de Chinese maankalender. Het heet ook het Lentefeest. De datum verschilt per jaar en valt tussen eind januari en half februari.

In 2027 valt Chinees Nieuwjaar op zaterdag 6 februari. Dan begint het jaar van de Geit. Het feest duurt traditioneel vijftien dagen en eindigt met het Lantaarnfeest. Meer over de betekenis van het nieuwe dierenjaar lees je in het jaar van de Geit.

Het draait om familie. Mensen reizen grote afstanden om met hun familie samen te zijn. Er wordt veel gegeten, er worden rode enveloppen met geld gegeven, en er wordt gespeeld.

Mahjong is in Chinese families een spel voor alle generaties. Met Nieuwjaar is iedereen bij elkaar en is er tijd. Dat maakt het het perfecte moment voor lange speelsessies.

• Het brengt generaties samen. Grootouders, ouders en kinderen zitten samen aan tafel.
• Het hoort bij de feeststemming. Het klikken van de stenen, het roepen en lachen: het geeft het huis leven.
• Het draait om geluk. Nieuwjaar staat in het teken van geluk en voorspoed voor het komende jaar. Een goed potje aan het begin van het jaar voelt als een goed voorteken.

Volgens Wikipedia is een potje mahjong rond de jaarwisseling in Hongkong een typische familietraditie. Ook uit Maleisië en Taiwan zijn er verhalen over families die tijdens het Lentefeest urenlang spelen.

De drie draken: rood, groen en wit. Rood is de kleur van Chinees Nieuwjaar: het staat voor geluk.

Omdat Nieuwjaar zo om geluk draait, letten veel spelers dan extra op bijgeloof. Je klopt een speler bijvoorbeeld niet op de schouder, en een boek hoort niet op tafel. In het Chinees klinkt het woord voor "boek" hetzelfde als het woord voor "verliezen". Er zijn nog veel meer van dit soort gebruiken. Je leest ze in geluk en bijgeloof aan de mahjongtafel.

Bij Chinees Nieuwjaar geven ouderen en getrouwde stellen rode enveloppen met geld aan kinderen en jongere familieleden. Rood staat voor geluk, en de envelop is een wens voor een voorspoedig jaar. Het liefst gaat er nieuw, ongevouwen geld in.

Ook aan de speeltafel speelt dat een rol. Volgens een reportage van de Taiwanese zender TVBS gebruiken spelers in Taiwan bij Nieuwjaarspotjes graag nieuwe biljetten, om de feestelijke sfeer te versterken. In Nederland speel je op een club natuurlijk om punten, maar een rode envelop met een klein cadeautje voor de winnaar van de avond is een mooie knipoog naar de traditie.

Ook in Nederland wordt Chinees Nieuwjaar gevierd, en volgens de NOS steeds groter, met leeuwen- en drakendansen.

• Amsterdam: de viering vindt vooral plaats rond de Nieuwmarkt en de Zeedijk, bij de Chinese buurt en de boeddhistische tempel.
• Den Haag: er is een landelijke viering en een optocht door Chinatown, met leeuwen, draken en vuurwerk.
• Ook in andere steden met een Chinese gemeenschap zijn er soms activiteiten.

Kijk voor het programma op de websites van de steden zelf, want data en activiteiten verschillen per jaar.

Je hoeft geen Chinese achtergrond te hebben om met Nieuwjaar mahjong te spelen. Het is juist een mooie gelegenheid om het spel te leren of een speelavond te houden:

1. 1Organiseer een speelavond met een thema. Met rode decoratie, dumplings en mandarijnen. Tips staan in een Chinees Nieuwjaarsfeest met mahjong.
2. 2Leer het spel aan iemand anders. Nieuwjaar is een feest van samenzijn.
3. 3Geef een mahjongset cadeau. Een set in rode tinten is een passend cadeau. Ideeën vind je in cadeaus voor Chinees Nieuwjaar.

Chinees Nieuwjaar is voor veel mensen een belangrijk familiefeest met diepe betekenis. Vier je mee, doe dat dan met interesse en respect. Lees je in, vraag Chinese vrienden naar hun gewoonten en neem tradities niet als grap. Mahjong zelf is een mooie brug: een spel dat in China is ontstaan en nu over de hele wereld wordt gespeeld. Meer over die geschiedenis lees je in de geschiedenis van mahjong.

Chinees Nieuwjaar is een familiefeest waarbij mahjong in veel huishoudens niet mag ontbreken. In 2027 begint het Lentefeest op 6 februari met het jaar van de Geit. Vier het mee met een speelavond, bezoek een viering in Amsterdam of Den Haag, of geef een set cadeau.