Veelgestelde vragen over mahjong

Je speelt meestal met vier spelers. Om de beurt pak je een steen van de muur en leg je er een weg, tot iemand een complete hand heeft van vier combinaties en een paar: dat is mahjong. Combinaties zijn chows (reeksen), pungs (drie gelijke) en kongs (vier gelijke). Lees de stap-voor-stapuitleg in de beginnersgids.

Mahjong is bedoeld voor vier spelers, die elk voor zichzelf spelen. Volgens de spelregels van de Nederlandse Mahjong Bond kan het met aanpassingen ook met twee, drie of vijf personen. Voor toernooien en de officiële varianten ga je altijd uit van vier.

Er bestaat geen officiële tweepersoonsvariant van de grote regelsets. Het NMB-boekje zegt alleen dat mahjong met aanpassingen ook met twee personen kan. Spreek die aanpassingen vooraf samen af. Wil je alleen spelen, probeer dan gratis mahjong solitaire, want dat is een puzzel voor één persoon.

Ja, met aanpassingen. De Nederlandse Mahjong Bond heeft voor de Nederlandse regels zelfs rekenhulpen voor drie en voor vijf spelers. Ook het Nederlandse Hong Kong-boekje van FuHing beschrijft een tafel voor drie. Spreek vooraf af welke aanpassingen je gebruikt.

De basis leer je in één avond: stenen pakken, wegleggen en combinaties maken. De puntentelling kost meer tijd en verschilt per variant. Begin daarom met eenvoudige regels, zoals de Hongkongse of de Nederlandse regels, en tel de eerste potjes samen.

Voor een eerste kennismaking zijn de Hongkongse regels overzichtelijk: je telt alleen de winnaar en een korte lijst patronen. Wil je bij een Nederlandse club spelen, dan kom je vooral de Nederlandse regels (NTS), MCR en riichi tegen. Een vergelijking staat bij de regels.

Je probeert als eerste een complete hand te maken, meestal vier combinaties en een paar, en daarbij zoveel mogelijk punten te halen. Volgens de spelregels van de NMB gaat het om "als eerste mahjong te maken waarbij er naar gestreefd wordt een zo hoog mogelijk aantal punten te behalen".

Oost begint. Hoe Oost wordt bepaald, verschilt: bij de Nederlandse regels gooit iedereen met de dobbelstenen en wordt de hoogste worp Oost, bij MCR en riichi trek je een windsteen. Oost krijgt veertien stenen en legt als eerste een steen weg.

Tegen de klok in: van Oost naar Zuid, West en Noord. Daarom zit Zuid aan tafel rechts van Oost, niet links zoals op een kompas. Stenen pak je wel met de klok mee van de muur.

Mahjong komt uit China. Volgens de inleiding in de spelregels van de Nederlandse Mahjong Bond is het rond 1880 bedacht in de havenstad Ningbo, op basis van een oud kaartspel. Via Sjanghai kwam het naar Amerika en Europa, waar het in de jaren twintig een rage werd.

Een volledig spel bestaat uit vier ronden van minstens vier spellen, dus zestien spellen of meer. Dat kost een flinke avond. Daarom spelen clubs en toernooien vaak op tijd of een afgesproken aantal ronden. In riichi speel je standaard maar twee ronden.

Bij een mahjongclub. De Nederlandse Mahjong Bond heeft op mahjongbond.org een overzicht van aangesloten clubs. Je wordt automatisch lid van de bond als je lid bent van zo'n club. Veel clubs spelen MCR, riichi of de Nederlandse regels, en sommige organiseren beginnersavonden.

Ja. Volgens de spelregels van de NMB strijden veel spelers voor het Nederlands Kampioenschap NTS. De bond houdt ook ranglijsten bij voor MCR en riichi. In 2010 werd in Utrecht het tweede wereldkampioenschap mahjong gespeeld, met 208 deelnemers.

• Een pung is drie gelijke stenen:

• Een kong is vier gelijke stenen:

• Een chow is drie opeenvolgende stenen van één soort:

Een pung of kong mag je van iedereen claimen, een chow alleen van je linkerbuur. Meer termen vind je bij de begrippen.

In bijna alle varianten dertien, en met de steen die je pakt veertien. Oost begint met veertien. Een uitzondering is Taiwanees mahjong: daar heb je zestien stenen en maak je mahjong met zeventien. Na een kong pak je een extra steen, dus dan heb je er tijdelijk meer.

Dat hangt af van de variant. Bij de Nederlandse regels tel je punten voor pungs en kongs en verdubbel je die. In Hongkongs mahjong tel je fan, in MCR kies je uit 81 combinaties en in riichi tel je han en fu. Een overzicht staat in de uitleg over puntentelling.

Dat zijn de Nederlandse Toernooi Spelregels (NTS), in 2002 opgesteld en in 2005 overgenomen door de Nederlandse Mahjong Bond. Je speelt met 136 stenen zonder bloemen, telt basispunten en verdubbelingen, en ook verliezers rekenen onderling af. Alles staat bij de Nederlandse regels.

MCR is de Chinese wedstrijdvariant met 144 stenen, 81 combinaties en een minimum van 8 punten. Riichi is Japans, met 136 stenen, en draait om yaku, riichi-verklaringen, dora en de furiten-regel. Riichi is defensiever, MCR draait meer om het bouwen van combinaties.

Nee. Een weggelegde steen voor een chow mag je alleen pakken van de speler links van je, als jij de volgende bent. Een pung of kong mag je wel van iedereen claimen, en voor mahjong mag je elke weggelegde steen pakken.

Dan is het remise. Bij de Nederlandse regels en MCR worden er dan geen punten geteld en begint een nieuw spel. In riichi betalen spelers die niet tenpai zijn aan wie wel op één steen na klaar is.

Een bijzondere hand met een vaste, hoge waarde, zoals dertien wezen of negen poorten. Bij de Nederlandse regels leveren limietspelen 250 tot 2.000 punten op. In riichi heet de hoogste categorie yakuman.

Riichi is de Japanse variant van mahjong en ook de naam van de bekendste regel: met een gesloten hand die op één steen na compleet is, roep je "riichi" en zet je 1.000 punten in. Daarmee maak je je hand meer waard. Lees meer bij de riichiregels.

Dan heb je een dode hand. Je mag niet meer winnen, maar speelt wel mee en betaalt als een ander wint. Bij de Nederlandse regels hoef je het niet te melden en mogen medespelers het pas na het spel zeggen. De meest voorkomende oorzaak: vergeten een extra steen te pakken na een kong.

Dat verschilt per variant. Bij de Nederlandse Toernooi Spelregels en riichi niet. In Hongkongs, MCR en Taiwanees mahjong wel, als bonusstenen. Thuis spelen veel Nederlanders ook met bloemen en seizoenen.

Een standaardset heeft 144 stenen: 108 getalstenen (kringen, bamboe en karakters), 16 winden, 12 draken en 8 bloemen en seizoenen. Zonder bloemen en seizoenen speel je met 136, zoals bij de Nederlandse regels en riichi. Een Amerikaanse set heeft er 152, door de acht jokers. Bekijk alle stenen.

Het zijn bonusstenen, door de NMB geluksstenen genoemd. Elke bloem en elk seizoen heeft een nummer van 1 tot 4 dat bij een wind hoort: 1 bij Oost, 2 bij Zuid, 3 bij West en 4 bij Noord. Ze horen niet bij een combinatie, maar leveren in sommige varianten punten op.

Een lege steen kan de witte draak zijn, maar ook een reservesteen. Veel sets hebben daarom een witte draak met een (vaak blauwe) rand, zodat je hem kunt onderscheiden van de reservestenen. Tel na: van de witte draak horen er vier in een set.

Bovenaan staat het Chinese getal van 1 tot 9, onderaan in rood het teken 萬. De 1, 2 en 3 zijn makkelijk: één, twee of drie strepen. Voor de rest helpt de tabel op de pagina over de karakters. Veel Westerse sets hebben ook een klein cijfer in de hoek.

Op bamboe 1 staat meestal een vogel in plaats van een stokje. Volgens Wikipedia is dat vaak een mus, en op Japanse sets een pauw. Het NMB-boekje noemt de vogel Pe-ling, "mooi zingen". Hij is dus gewoon de 1 van de bamboe.

Hoekstenen zijn de enen en negens van de drie soorten. Troefstenen (ook edelstenen) zijn de winden en draken. Ze zijn belangrijk voor de puntentelling: pungs daarvan zijn meestal meer waard dan pungs van 2 t/m 8, de eenvoudige stenen.

Op de winden staan vaak E, S, W en N, de Engelse beginletters van de windrichtingen. Op de draken zie je soms C (rood), F (groen) en P (wit). Volgens Wikipedia komen die van de oude Wade-Giles-spelling van de Chinese namen. Bekijk de winden en draken.

Voor de meeste varianten volstaat een Chinese set van 144 stenen met bloemen en seizoenen. Voor riichi is een set met puntenstokjes handig, en voor Amerikaans mahjong heb je een set met acht jokers nodig. Vergelijk de opties in de koopgids voor mahjongsets.

Een Amerikaanse set heeft 152 stenen, waaronder acht jokers, en vaak grote Westerse cijfers en rekjes met een schuifplank. Een Chinese set heeft meestal 144 stenen zonder jokers. Voor Amerikaans mahjong heb je echt die jokers nodig. Bekijk de Amerikaanse sets.

Nee, maar het is wel handig. Met een rekje zet je je stenen rechtop, zodat anderen ze niet zien. Het NMB-boekje noemt rekjes "latten" en beschouwt ze als optioneel. Bekijk rekjes en ander materiaal bij de accessoires.

Bij de National Mah Jongg League zelf, via hun website. Er komt elk jaar een nieuwe kaart uit en alleen die geldt. De handen op de kaart zijn auteursrechtelijk beschermd. Hoe de kaart werkt, lees je bij Amerikaans mahjong.

Mahjong is een spel voor vier spelers waarin je combinaties maakt en punten telt. Mahjong solitaire is een puzzel voor één persoon: je haalt steeds twee gelijke, vrije stenen uit een stapel weg. Het gebruikt dezelfde stenen, maar verder heeft het niets met de spelregels te maken. Je speelt solitaire gratis op /spelen.

Ja. Op deze site speel je gratis mahjong solitaire. Echt mahjong kun je online spelen op verschillende platforms. Wikipedia NL noemt bijvoorbeeld mahjongsoft.com, een niet-commerciële site die op donaties draait en onder meer MCR aanbiedt. Voor riichi bestaan grote internationale online platforms.

Ja. Volgens de European Mahjong Association worden online riichi-platforms door een wereldwijde spelersgemeenschap bezocht, en Japanse profwedstrijden worden veel gestreamd. Online spelen is een goede manier om de yaku en de telling te oefenen, omdat de computer voor je telt. Let op: online wordt vaak met rode vijven gespeeld, de EMA-regels doen dat niet.