Mahjonguitleg

Koopgids

Mahjong-sets

Een goede mahjongset gaat tientallen jaren mee, dus het loont om even te kijken voordat je bestelt. Hier lees je waar je op let, voor wie welk formaat past en welke sets wij aanraden voor de Nederlandse, Hongkongse en officiële Chinese regels.

Waar let je op?

Wat is een 'gewone' mahjongset?

Met een mahjongset bedoelen we in deze gids een complete Chinese set. Daarmee speel je de Nederlandse regels, Hong Kong Old Style en de officiële Chinese regels (MCR). Zo'n set heeft minimaal 144 stenen:

FamilieAantal
Karakters, cirkels en bamboe (elk 1 t/m 9, vier keer)108
Winden (oost, zuid, west, noord, vier keer)16
Draken (rood, groen, wit, vier keer)12
Bloemen en seizoenen8
Totaal144
Één karakterTwee karakterDrie karakterVier cirkelVijf cirkelZes cirkelZeven bamboeAcht bamboeNegen bamboeOostwindZuidwindWestwindNoordwindWitte draakGroene draakRode draakBloem: PruimSeizoen: Lente

Veel sets hebben 146 of 148 stenen. Dat zijn er dan 144 plus twee of vier blanco reservestenen. Raak je een steen kwijt, dan neem je een reserve. Kijk je naar een set met 152 of 166 stenen, dan is dat meestal een Amerikaanse set met jokers. Die vind je bij Amerikaanse sets. Alle families staan uitgelegd op de pagina stenen.

Formaat: meet in millimeters

Het formaat van de stenen bepaalt hoe prettig een set speelt. Fabrikanten geven de maat op als hoogte × breedte × dikte.

FormaatTypische maatGevoel
Mini19 tot 24 mm hoogReizen, kleine handen, priegelig voor lange avonden
Compact26 tot 30 mmLicht, past op een kleine tafel
Standaard30 tot 34 mmDe meeste thuissets, goed leesbaar
Groot36 tot 40 mmClubgevoel, stevig in de hand
XL42 mm en meerErg goed leesbaar, maar je hebt een grote tafel nodig

Ben je met vier volwassenen aan een gewone eettafel, dan is 30 tot 36 mm de veilige keuze. Grote stenen van 40 mm klinken en voelen heerlijk, maar een muur van 18 stenen lang wordt dan al gauw 70 cm.

Materiaal

  • Melamine is het meest gebruikte materiaal bij goede sets. Het is hard, krasvast en zwaar, met dat bekende klikgeluid. Gravures zijn diep en vervagen nauwelijks.
  • Acryl zie je vaak bij sets met gekleurde of doorschijnende achterkanten in meerdere lagen. Het voelt iets lichter en ziet er luxe uit.
  • Ureum en andere kunststof komt veel voor in goedkope en oudere sets. Prima om te leren, maar de stenen zijn soms lichter en minder diep gegraveerd.
  • Hout is licht en stil, maar voelt minder als echte mahjongstenen en de beschildering slijt sneller.
  • Been en bamboe vind je vooral bij antieke sets. Mooi voor verzamelaars, niet om elke week mee te spelen.

Chinese tekens of ook cijfers?

Traditionele sets hebben alleen Chinese tekens. Dat is prachtig, maar voor beginners is het even zoeken welke karakter-steen een 7 is. Sets met Arabische cijfers in de hoek leren veel sneller. Speel je in een club, dan zie je beide; ervaren spelers lezen de tekens na een paar avonden vanzelf.

Koffer, gewicht en extra's

Een volle set van standaardformaat weegt al snel 3 tot 5 kilo, een grote set met aluminium koffer 6 kilo of meer. Let op:

  • Koffer: een houten of aluminium koffer beschermt het best. Een vinyl koffer is lichter en prima voor thuis. Een stoffen tas is het lichtst, maar de stenen schuren meer tegen elkaar.
  • Bakjes in de koffer houden de stenen netjes per rij.
  • Dobbelstenen: de meeste regels gebruiken er twee of drie.
  • Windindicator: een schijfje of dobbelsteen waarmee je bijhoudt wie oost is en welke ronde je speelt.
  • Telstokjes of fiches om punten bij te houden. Lang niet elke set heeft ze; je kunt ze los kopen bij accessoires.
  • Latten (rekjes) zitten bij de meeste Chinese sets niet in de doos. Voor de Nederlandse regels zijn ze erg handig.

Voor wie is welke set?

  • Je wilt het eerst proberen: een betaalbare set van 30 mm met cijfers is genoeg. Kijk ook bij reis-sets als ruimte belangrijk is.
  • Je speelt elke week met vrienden: kies melamine, 32 tot 36 mm, in een stevige koffer.
  • Je speelt in een club of toernooi: grote, diep gegraveerde stenen zonder cijfers zijn daar gebruikelijk.
  • Cadeau: een set in een houten koffer maakt indruk. Leg er een beginnersboek bij.

Waar let je verder op bij kopen?

Lees bij webwinkels altijd de specificaties. Titels zijn soms vertaald door een computer en noemen '144 tegels' terwijl de foto's iets anders laten zien. Kijk naar de maat in mm, het materiaal en wat er wel en niet in de doos zit. Een set 'voor alle regels' bestaat eigenlijk niet: voor riichi heb je rode vijven en puntstokjes nodig, voor Amerikaans jokers en rekjes met duwers.

Veelgestelde vragen

Hoeveel stenen heeft een mahjongset?+

Een complete Chinese set heeft 144 stenen: 108 genummerde stenen, 16 winden, 12 draken en 8 bloemen en seizoenen. Veel sets hebben er 146 of 148 doordat er blanco reservestenen bij zitten.

Welk formaat stenen is het beste?+

Voor de meeste spelers thuis is 30 tot 36 mm hoog ideaal. Kleinere stenen zijn handig op reis, grotere stenen vanaf 40 mm vragen een ruime tafel.

Is melamine beter dan acryl?+

Melamine is harder en krasvaster en is het standaardmateriaal voor sets die lang mee moeten. Acryl wordt vaak gebruikt voor sets met gekleurde lagen en ziet er luxe uit. Beide spelen prima.

Kan ik met een Chinese set ook riichi of Amerikaans spelen?+

Riichi kan als je de bloemen weglaat, maar je mist dan de rode vijven en puntstokjes. Voor Amerikaans mahjong heb je jokers en rekjes met duwers nodig, die zitten niet in een Chinese set.

Zitten er latten bij een mahjongset?+

Bij de meeste Chinese sets niet. Je kunt ze los kopen; kijk bij onze accessoires.