Boeken

Mahjong kent veel varianten en de meeste boeken behandelen er maar een of twee. Kies dus eerst je variant:

• Nederlandse regels: gespeeld in clubs van de Nederlandse Mahjong Bond. Engelstalige boeken behandelen deze telling niet. Kijk voor de regels op onze pagina Nederlandse regels.
• Chinees klassiek en Hong Kong: de meeste algemene boeken gaan hierover. Zie Hong Kong Old Style.
• Officiële Chinese regels (MCR): vooral in toernooiboeken.
• Riichi: steeds meer Engelstalige boeken. Zie riichi.
• Amerikaans: veel boeken, allemaal rond de NMJL-kaart. Zie Amerikaans mahjong.

Eerlijk gezegd: nieuwe Nederlandstalige mahjongboeken zijn nauwelijks te koop. De bekendste titel is het Groot Mahjong Boek van Jelte Rep, dat verschillende spelsoorten en de geschiedenis behandelt. Het is niet meer nieuw leverbaar, maar duikt regelmatig tweedehands op. Hetzelfde geldt voor oudere Nederlandstalige spelregelboekjes.

Wil je de Nederlandse telling leren, dan zijn de reglementen van de bond en uitleg op sites zoals deze vaak actueler dan een oud boek. Ons overzicht van de regels en de pagina Nederlandse regels zijn een goed begin.

Het grootste aanbod is Engels. Goede beginnersboeken hebben:

• kleurenfoto's of tekeningen van de stenen, zodat je ze leert herkennen;
• uitgewerkte voorbeeldhanden en niet alleen regels;
• een duidelijk hoofdstuk over puntentelling;
• aandacht voor varianten, zodat je weet waarom jouw groep iets anders speelt.

Bekende titels zijn onder meer de For Dummies-gids, het Complete Book of Mah Jongg van Amy Lo en Play and Win Mah-Jong uit de Teach Yourself-reeks. In onze lijst hieronder lees je per boek voor wie het geschikt is.

Riichi heeft een eigen puntentelling met han en fu. Daar heb je echt een boek of goede uitleg bij nodig. Kies een boek dat:

• alle yaku (puntwaardige combinaties) met voorbeelden laat zien;
• de telling van fu stap voor stap uitlegt;
• iets zegt over defensief spelen, want dat is in riichi minstens zo belangrijk als aanvallen.

Amerikaanse boeken gaan uit van de NMJL-kaart, die elk jaar verandert. De strategie blijft grotendeels gelijk, maar voorbeelden met handen van een oude kaart kloppen niet meer. Let op het jaar van uitgave. Goede boeken leggen de Charleston, het gebruik van jokers en het kiezen van een hand uit zonder de kaart over te nemen.

Er zijn ook prachtig vormgegeven boeken die meer over de cultuur en geschiedenis van mahjong gaan dan over de regels. Mooi als cadeau, met illustraties en foto's van oude sets. Wil je vooral leren spelen, kies dan een praktisch boek.

Een papieren boek is fijn aan tafel: je legt het open naast de stenen. Een e-book is handig voor onderweg en vaak goedkoper. Kijk bij oudere titels of de afbeeldingen van de stenen goed leesbaar zijn in de e-bookversie.

De meeste Engelstalige titels zijn te bestellen bij bol, Amazon.nl en grote boekhandels zoals Standaard Boekhandel in België. Levertijden van Engelse boeken kunnen enkele weken zijn. Tweedehands Nederlandstalige boeken vind je bij antiquariaten en via tweedehandsverkopers op bol.

Zoek je een set om meteen mee te oefenen, kijk dan bij mahjong-sets. Voor alle begrippen uit de boeken hebben we een uitgebreide begrippenlijst.

1. 1Lees niet alles in één keer. Lees eerst het hoofdstuk over de stenen en het verloop van een hand, en speel dan een paar handen zonder punten te tellen.
2. 2Leg de voorbeeldhanden na met je eigen set. Dat werkt veel beter dan alleen kijken naar plaatjes.
3. 3Spreek met je groep af welke regels jullie volgen. Boeken verschillen onderling, en bijna elke groep heeft huisregels.
4. 4Gebruik het boek als naslagwerk bij discussies over de telling. Dat voorkomt veel gedoe aan tafel.

Een voorbeeld als hierboven, drie combinaties en een paar, leer je sneller herkennen als je hem zelf op tafel legt.