Strategie
De riichi-puntentabel onthouden: zo werkt het
De riichi-puntentabel hoef je niet uit je hoofd te leren: met basispunten uit fu en han, afronden en de mangan-grens reconstrueer je elk bedrag.
Elk bedrag in de riichi-puntentabel volgt uit één formule: basispunten = fu × 2 tot de macht (han + 2). Een niet-dealer krijgt bij ron 4 keer de basispunten, de dealer 6 keer, naar boven afgerond op honderdtallen. Vanaf basispunten van 2.000 geldt mangan; in de EMA-regels is dat al bij 4 han met 30 fu.
De riichi-puntentabel ziet eruit als een muur van getallen: 1.000, 1.300, 2.600, 3.900, 7.700. Veel beginners proberen hem uit hun hoofd te leren en geven het op. Maar je hoeft hem niet te stampen. Alle getallen volgen uit één simpele berekening. Snap je die, dan kun je de tabel zelf opbouwen.
We volgen de riichiregels van de Nederlandse Mahjong Bond (de EMA-regels, editie 2025). Een volledig rekenvoorbeeld van een hand staat al in mahjong puntentelling; hier gaat het om de logica achter de tabel.
De formule
Je hebt twee getallen nodig:
- han: de waarde van je yaku plus dora;
- fu: de minipunten voor de opbouw van je hand, naar boven afgerond op tientallen.
Daarmee bereken je de basispunten:
> basispunten = fu × 2^(han + 2)
Dat ziet er ingewikkeld uit, maar het betekent gewoon: begin bij fu × 4 en verdubbel voor elke han.
| Han | Vermenigvuldiger |
|---|---|
| 1 | fu × 8 |
| 2 | fu × 16 |
| 3 | fu × 32 |
| 4 | fu × 64 |
Van basispunten naar betaling
| Situatie | Wie betaalt wat |
|---|---|
| Ron, winnaar is geen dealer | De weggooier betaalt 4 × de basispunten |
| Ron, winnaar is dealer | De weggooier betaalt 6 × de basispunten |
| Tsumo door een niet-dealer | De dealer betaalt 2 ×, de andere twee elk 1 × |
| Tsumo door de dealer | Iedereen betaalt 2 × |
Daarna rond je elke betaling naar boven af op honderdtallen.
Voorbeeld: de rij van 30 fu
Neem 30 fu, de meest voorkomende waarde bij een gesloten ron-hand.
| Han | Basispunten | Ron niet-dealer (×4) | Ron dealer (×6) |
|---|---|---|---|
| 1 | 30 × 8 = 240 | 960 → 1.000 | 1.440 → 1.500 |
| 2 | 30 × 16 = 480 | 1.920 → 2.000 | 2.880 → 2.900 |
| 3 | 30 × 32 = 960 | 3.840 → 3.900 | 5.760 → 5.800 |
| 4 | 30 × 64 = 1.920 | mangan: 8.000 | mangan: 12.000 |
Nu zie je waarom het geen 4.000 is bij 3 han: 3.840 wordt afgerond naar 3.900.
De mangan-grens
De basispunten hebben een maximum: 2.000. Volgens de NMB-regels wordt elke basiswaarde boven de 1.900 ook 2.000. Dat is mangan.
Daarom zijn in de EMA-regels ook deze handen mangan:
- 4 han met 30 fu: 1.920 basispunten → 2.000.
- 3 han met 60 fu: 60 × 32 = 1.920 → 2.000.
Vanaf 5 han doen fu er niet meer toe. De limieten volgen hetzelfde patroon:
| Han | Naam | Basispunten | Ron niet-dealer | Ron dealer |
|---|---|---|---|---|
| 5 | mangan | 2.000 | 8.000 | 12.000 |
| 6–7 | haneman | 3.000 | 12.000 | 18.000 |
| 8–10 | baiman | 4.000 | 16.000 | 24.000 |
| 11+ | sanbaiman | 6.000 | 24.000 | 36.000 |
| – | yakuman | 8.000 | 32.000 | 48.000 |
Steeds 4 × en 6 × de basispunten. Meer over de hoogste handen lees je in yakuman: de zeldzaamste handen.
Drie trucjes om sneller te rekenen
1. Verdubbelen per han Ken je één getal, dan ken je de hele rij. Bij 40 fu: 1.300, 2.600, 5.200, en dan mangan. Bij 30 fu: 1.000, 2.000, 3.900, mangan.
2. Dubbele fu is één han extra 20 fu met 2 han heeft dezelfde basispunten als 40 fu met 1 han: 320. En 30 fu met 2 han is gelijk aan 60 fu met 1 han: 480. Zo hoef je minder rijen te onthouden.
3. De dealer is anderhalf keer zoveel Een dealer krijgt bij ron 6 in plaats van 4 keer de basispunten: anderhalf keer zoveel, afgerond. Weet je dat een niet-dealer 2.600 krijgt, dan kom je voor de dealer op 3.900.
Zeven paren: altijd 25 fu
Zeven paren is volgens de regels altijd 25 fu, zonder afronden. De hand is minstens 2 han waard.
| Han | Ron niet-dealer | Ron dealer |
|---|---|---|
| 2 | 25 × 16 × 4 = 1.600 | 2.400 |
| 3 | 3.200 | 4.800 |
| 4 | 6.400 | 9.600 |
Twee rekenvoorbeelden
Dealer, ron, 3 han en 40 fu. Basispunten: 40 × 32 = 1.280. Ron door de dealer: 6 × 1.280 = 7.680, afgerond 7.700.
Niet-dealer, tsumo, 1 han en 40 fu. Basispunten: 40 × 8 = 320. De dealer betaalt 2 × 320 = 640, afgerond 700. De andere twee betalen elk 320, afgerond 400. Totaal 1.500.
Hoe kom je aan 40 fu? Bijvoorbeeld zo, met riichi en ron als niet-dealer op een tweezijdige wacht:
20 fu basis, plus 10 voor ron met een gesloten hand, plus 8 voor de gesloten pung negens. Dat is 38, afgerond 40 fu. Met alleen riichi als yaku is dat 1 han en 40 fu: 1.300 van de weggooier.
Wat komt er nog bij?
Bovenop de bedragen uit de tabel komen nog:
- Tellers (honba): 300 punten per teller. Zie renchan en honba.
- Riichi-inzetten die op tafel liggen: de winnaar krijgt ze.
Hoe je dat allemaal netjes bijhoudt, lees je in scores bijhouden bij mahjong.
Kort samengevat
De riichi-puntentabel volgt uit één formule: basispunten = fu × 2^(han + 2). Een niet-dealer krijgt bij ron 4 ×, de dealer 6 ×, afgerond op honderdtallen. Boven de 1.900 basispunten geldt mangan, in de EMA-regels dus al bij 4 han en 30 fu. Verdubbel per han, onthoud dat dubbele fu één han extra is, en tel voor de dealer anderhalf keer zoveel. Alle yaku en fu vind je bij de riichiregels.
Aanbevolen
Hiermee speel je het spel
Japanse set met rode vijven, puntstokjes en oostmarker in een compacte koffer.
Brede Engelstalige beginnersgids over Chinees en Amerikaans mahjong.
Winkellinks zijn affiliatelinks: wij krijgen een kleine vergoeding, jij betaalt hetzelfde. Prijzen en voorraad zie je bij de winkel.