Een mahjongmiddag starten in het buurthuis of de bibliotheek

Mahjong is een spel dat mensen samenbrengt. Je zit aan tafel, je praat, je lacht om een gemiste steen en je komt volgende week terug. Daarom past het goed in een buurthuis, een bibliotheek, een wijkcentrum of een woonzorgcentrum. Deze handleiding is voor vrijwilligers en activiteitenbegeleiders die zelf een mahjongmiddag willen beginnen, ook als ze het spel zelf nog maar net kennen. Een officiële vereniging oprichten is een andere stap; die beschrijven we in mahjong in Nederland.

Begin met één of twee tafels. Liever één volle tafel die elke week speelt dan drie halflege.

Goed licht is het allerbelangrijkste. De tekens op mahjongstenen zijn klein, en in een schemerige zaal worden karakters en cirkels lastig te lezen.

• Licht van boven, gelijkmatig over de tafel, zonder harde schaduwen.
• Geen tegenlicht: zet tafels niet met een speler recht tegen een raam.
• Stevige stoelen met leuning, want een middag duurt al snel twee uur.
• Een rustige hoek. Schudden maakt lawaai; een tafelkleed of mat helpt, en een zaal met andere activiteiten ernaast is niet ideaal.
• Toegankelijk: drempelvrij, met ruimte voor een rollator naast de tafel.

Kies sets met grote, goed leesbare stenen. Sommige sets hebben ook Arabische cijfers in de hoek van de stenen. Puristen vinden dat minder mooi, maar voor beginners en voor mensen die minder goed zien is het een uitkomst: je hoeft de Chinese tekens niet uit je hoofd te kennen.

In onze koopgids voor mahjongsets staan sets met grote stenen en sets met cijfers. Vraag eventueel bij de bibliotheek of het buurthuis of er budget is voor materiaal; een set gaat met goed onderhoud jaren mee.

Mahjong speel je met vier. Werk daarom met vaste tafels waar het kan. Een vaste groep leert samen, raakt aan elkaar gewend en blijft langer komen. Nieuwe deelnemers zet je bij voorkeur aan een tafel met één ervaren speler.

Zijn er meer of minder mensen dan een veelvoud van vier, dan heb je een plan nodig. Laat iemand een potje overslaan en wisselen, of speel met drie. In mahjong met een grote groep staan wisselschema's voor vijf tot twaalf spelers.

Het doel van een buurthuismiddag is plezier, niet competitie. Een paar keuzes die het makkelijk houden:

1. 1Kies één variant en houd je daaraan. Voor beginners werken de Nederlandse regels of een eenvoudige vorm van de Hongkongse regels goed.
2. 2Speel zonder ingewikkelde puntentelling, of tel alleen wie wint.
3. 3Laat de bloemen en seizoenen weg in het begin.
4. 4Speel het eerste uur met open stenen, zodat iedereen meekijkt en leert.
5. 5Print de combinaties groot uit en leg ze bij elke speler.

Een winnende hand: vier combinaties en een paar. Meer is er voor een eerste middag niet nodig. Een korte uitleg die je kunt voorlezen of uitdelen, staat in mahjong in 10 minuten.

Houd het eten en drinken van de speeltafel. Kopjes op een bijzettafel voorkomen gemorste koffie op de stenen.

• Mond-tot-mondreclame: vraag deelnemers om een buur of vriendin mee te nemen.
• Het prikbord in het buurthuis, de bibliotheek, de supermarkt of de huisartsenpraktijk.
• De wijkkrant of lokale krant: een foto van een volle tafel werkt beter dan een lange tekst.
• Een proefmiddag waarop mensen zonder verplichting kunnen kijken en meedoen.
• Samenwerken met de ouderenadviseur, het welzijnswerk of de bibliotheek.

Zeg in je aankondiging duidelijk dat voorkennis niet nodig is. Veel mensen denken bij mahjong aan het solitairespel op de computer en weten niet dat het een spel voor vier is. Dat is juist een mooie haak: "Speelt u mahjong op de tablet? Kom het echte spel leren."

Mahjong wordt vaak aangeprezen als goed voor het geheugen. Doe dat in je werving liever niet. Er zijn wel aanwijzingen dat spelletjes als mahjong samengaan met een betere denkkracht bij ouderen, maar het bewijs is beperkt. Wat onderzoek precies zegt, lees je in is mahjong goed voor je hersenen?. Het gezelschap, de gezelligheid en het plezier van een nieuw spel zijn reden genoeg.

Meer tips om het spel toegankelijk te maken voor oudere deelnemers vind je in mahjong voor ouderen en senioren.

Komen er elke week meer mensen? Dan kun je verder: een tweede middag, een kleine onderlinge competitie of een bezoek aan een mahjongclub in de buurt. Wil je echt een club worden, lees dan wat de bond daarover zegt in mahjong in Nederland.

Een mahjongmiddag in het buurthuis begint met goed licht, vierkante tafels en sets met leesbare stenen. Werk met vaste groepen van vier, houd de regels eenvoudig en speel het eerste uur met open stenen. Werf via mond-tot-mondreclame en een proefmiddag. Een uitleg om voor te lezen vind je in mahjong in 10 minuten.