Mahjong met een grote groep: wisselschema's voor 5 tot 12 spelers

De feestdagen komen eraan, de familie is compleet, en iedereen wil meedoen met mahjong. Maar het spel is gemaakt voor vier. Wat doe je met zes, acht of tien mensen? In dit artikel vind je kant-en-klare wisselschema's, zodat niemand de hele avond toekijkt.

Ben je juist met minder dan vier, lees dan mahjong met 2 of 3 spelers.

Mahjong speel je het liefst met vier spelers aan een tafel. Per tafel heb je één complete set nodig. Hoe meer spelers, hoe meer sets. Heb je er te weinig, vraag dan of gasten hun eigen set meenemen.

Kun je de groep niet precies door vier delen, dan heb je drie oplossingen:

• Een tafel van drie, met een lege windplaats.
• Een tafel van vijf, waarbij steeds één speler een spel uitzit.
• Wisselen, waarbij spelers na een ronde van tafel wisselen.

Met vijf spelers aan één tafel zit er steeds één speler een spel over. De puntencalculator voor vijf spelers die de Nederlandse Mahjong Bond aanbiedt voor de Nederlandse toernooiregels, noemt die speler de dromer. Spelen met vijf is in Nederland dus heel gewoon.

Een eenvoudig wisselschema dat je thuis kunt afspreken: na elk spel stapt de speler die net Oost was op, en de dromer neemt een plek aan tafel in. Zo zit iedereen om de beurt een spel over.

Dit is een huisregel. Spreek af hoe je de punten van de dromer bijhoudt: de dromer krijgt in dat spel gewoon geen punten.

• Zes spelers: één tafel van vier plus twee spelers die wisselen, of twee tafels van drie. De tweede optie is fijn als je twee sets hebt, want dan speelt iedereen altijd.
• Zeven spelers: een tafel van vier en een tafel van drie. Wissel na elke ronde een paar spelers, zodat niet steeds dezelfde mensen met drie spelen.

Met acht spelers heb je twee tafels van vier. Met dit schema speelt iedereen in drie ronden minstens één keer tegen elke andere speler:

Geef iedereen aan het begin een nummer, bijvoorbeeld door genummerde stenen te trekken.

Trek de cirkels één tot en met acht uit een zakje, en je nummers zijn verdeeld.

Bij drie tafels kun je na elke ronde de spelers doorschuiven: één speler blijft zitten, de anderen schuiven één tafel op. Zo ontmoet iedereen in de loop van de avond veel verschillende tegenstanders.

Als er aan meerdere tafels wordt gespeeld, wil je aan het eind een winnaar. Een paar manieren:

• Totaal van de punten: iedereen telt zijn punten van alle ronden op. Eerlijk, maar een tafel met veel hoge handen telt dan zwaar.
• Plaatspunten: per ronde krijgt de nummer één aan tafel 4 punten, de nummer twee 3, enzovoort. Simpel en eerlijk tussen tafels.
• Alleen gewonnen spellen tellen: fijn voor beginners en kinderen.

Voor een eenvoudige avond werken plaatspunten het best. Schrijf ze op een groot vel papier aan de muur, dan ziet iedereen de stand.

• Genoeg sets en tafels. Tel vooraf hoeveel er nodig zijn.
• Dezelfde regels aan elke tafel. Leg een overzicht op elke tafel. Hoe je de regels kiest en uitlegt, lees je in een mahjongavond organiseren.
• Een vaste eindtijd per ronde. Anders wacht de ene tafel lang op de andere.
• Beginners verspreiden. Zet aan elke tafel minstens één ervaren speler.

Met een grote groep verdeel je de spelers over tafels van vier en vang je de rest op met tafels van drie of vijf. Bij vijf zit er steeds een dromer, met acht wissel je volgens het schema hierboven, en met negen tot twaalf combineer je tafels. Houd de stand bij met plaatspunten. Zo zit tijdens de feestdagen de hele familie aan tafel. Een overzicht van de regels voor op elke tafel vind je in de mahjong spiekbrief.