Mahjong met de kerst: zo speel je met de hele familie

De kerstvakantie is ideaal voor spelletjes. De familie is bij elkaar, er is tijd, en na het kerstdiner wil niemand meteen van tafel. Waarom dan niet eens mahjong? Misschien ligt er een set onder de kerstboom, of heeft oma er nog een op zolder. In dit artikel lees je hoe je mahjong speelt met een gemengd gezelschap: van de neef die nog nooit een steen heeft gezien tot de tante die al twintig jaar bij een club speelt.

Bij een familiepotje zitten vaak heel verschillende spelers aan tafel. Een clubspeler wil graag volgens de regels spelen, een kind wil vooral plezier en een beginner raakt snel overweldigd. Met een paar aanpassingen kan iedereen meedoen.

Deze afspraken werken goed bij een gemengde groep. Het zijn huisregels, geen officiële regels: kies wat bij jullie past.

1. 1Speel zonder puntentelling. Wie mahjong maakt, wint het potje en krijgt een fiche of chocolaatje. Na een uur telt iedereen zijn winst.
2. 2Koppel ervaren spelers aan beginners. Laat een beginner met een ervaren speler meekijken en samen beslissen. Na een paar potjes speelt de beginner zelfstandig.
3. 3Speel met open stenen in de eerste ronde. Zo kan iedereen zien wat er gebeurt.
4. 4Laat de bloemen en seizoenen eruit. Dat scheelt uitleg.
5. 5Hanteer een vriendelijke regel bij fouten. Roept iemand per ongeluk onterecht mahjong, dan speel je gewoon verder zonder straf.

Voor wie het spel niet kent, is dit genoeg om mee te beginnen:

• Iedereen heeft dertien stenen.
• Om de beurt pak je een steen en gooi je er een weg.
• Het doel is vier combinaties en een paar.
• Een combinatie is een reeks van drie opeenvolgende stenen van dezelfde kleur, of drie dezelfde stenen.

Dit is een winnende hand: een reeks bamboe, drie drieën cirkels, een reeks karakters, drie noordenwinden en een paar groene draken. Laat dit voorbeeld zien en begin. De rest leer je onderweg. De volledige uitleg staat in hoe speel je mahjong.

Bij een familiefeest zijn er vaak meer dan vier spelers. Een paar oplossingen:

• Twee tafels. Heb je twee sets, dan speel je aan twee tafels. Wissel na elke ronde een of twee spelers.
• Een speler die overslaat. Met vijf mensen zit er steeds één speler een potje over. Die schenkt koffie in of helpt een beginner.
• Teams. Speel met koppels: twee mensen delen één hand en overleggen. Dat is vooral leuk met kinderen.

Speel je met drie, dan kan dat ook. Lees mahjong met 2 of 3 spelers.

Mahjong is een spel dat generaties verbindt. Veel grootouders kennen het nog van vroeger, en kinderen vinden de stenen prachtig. Een paar tips:

• Laat kinderen de muur bouwen. Stapelen is voor kinderen vaak het leukste onderdeel.
• Geef kinderen een speciale rol, bijvoorbeeld de dobbelstenen gooien of bijhouden wie Oost is.
• Speel korte potjes. Kinderen hebben minder geduld.
• Zorg voor goed licht en grote stenen voor wie minder goed ziet.

In mahjong spelen met kinderen en mahjong voor ouderen vind je meer tips voor beide groepen.

Wil je er iets feestelijks van maken? Een paar ideeën:

• Een kerstprijs voor de mooiste hand van de avond.
• Chocolademunten als fiches. Wie mahjong maakt, krijgt munten van de anderen.
• Een "kerstsluiting": de laatste ronde van de avond telt dubbel.
• Een winterse hand: spreek af dat een hand met het winterseizoen een kleine bonus oplevert, als je met bloemen en seizoenen speelt.

Het seizoen winter, de vierde seizoensteen.

Komt oma met een oude set van zolder? Tel dan eerst de stenen voordat je begint. In hoeveel stenen heeft een mahjongspel lees je hoe je controleert of hij compleet is. Oude sets hebben soms andere afbeeldingen of zijn van ander materiaal, zoals been of bamboe. Ga daar voorzichtig mee om.

Mahjong met de kerst werkt het best met eenvoudige familieregels, open stenen en korte potjes. Koppel beginners aan ervaren spelers en laat de puntentelling los. Zo zit de hele familie aan tafel. Wil je de avond goed voorbereiden, lees dan een mahjongavond organiseren.