Hoeveel stenen heeft een mahjongspel? Per variant uitgelegd

Je hebt een mahjongset gekregen of op zolder gevonden en je vraagt je af: is hij compleet? Het antwoord hangt af van de variant die je wilt spelen. Een mahjongspel heeft namelijk niet één vast aantal stenen. In de meeste sets zitten er 144, maar sommige varianten spelen met minder en Amerikaans mahjong juist met meer.

Bijna alle varianten beginnen bij dezelfde kern van 136 stenen. Van elke steen zijn er vier.

Zo zien de drie kleuren eruit:

En de eerstegraads stenen, de winden en draken:

Op de pagina over alle mahjongstenen zie je per steen hoe je hem herkent.

De meeste sets die je in Nederland koopt, hebben 144 stenen. Daar zitten acht extra stenen bij: vier bloemen en vier seizoenen.

In de Chinese en Hongkongse varianten zijn dit bonusstenen: trek je er een, dan leg je hem open neer en pak je een vervangende steen. Ze leveren extra punten op, maar je gebruikt ze niet in combinaties.

Het spelregelboekje van de Nederlandse Mahjong Bond zegt het letterlijk: een compleet spel telt 136 stenen, en de acht geluksstenen (bloemen en seizoenen) "doen niet mee aan het werkelijke spel". Ze zitten wel in vrijwel elke set.

Japanse sets hebben meestal 136 stenen zonder bloemen. Vaak zit er in elke kleur één rode vijf bij, die een gewone vijf vervangt. Een rode vijf is een bonussteen (dora) en levert extra waarde op. Het totaal blijft dus 136. Koop je een set specifiek voor riichi, kijk dan of die rode vijven erbij zitten en of er puntstokjes in de doos zitten. In de koopgids riichi-sets lees je waar je op let.

Amerikaans mahjong volgens de National Mah Jongg League gebruikt 152 stenen: de gewone 144 plus acht jokers. Die jokers zijn onmisbaar, want ze mogen in veel combinaties een ontbrekende steen vervangen. Een gewone Chinese set van 144 stenen is daarom niet genoeg voor Amerikaans mahjong. Amerikaanse sets hebben bovendien vaak cijfers en letters in de hoek van elke steen. Meer daarover in de koopgids Amerikaanse sets.

Veel sets hebben een paar stenen extra. Dat is geen fout. Vaak gaat het om:

• Lege stenen. Reservestenen zonder afbeelding, voor als je er een kwijtraakt. In sommige varianten worden ze als joker gebruikt.
• Extra jokers of speciale stenen. Sommige sets bevatten stenen voor specifieke regionale varianten.
• Een tweede set bloemen of seizoenen.

Een witte draak is overigens geen lege steen. In veel sets is de witte draak een blanco steen met alleen een kader eromheen, of zelfs helemaal leeg. Twijfel je, tel dan: heb je precies vier van die stenen, dan zijn het waarschijnlijk de witte draken.

1. 1Sorteer per soort. Leg de karakters, cirkels, bamboe, winden, draken en bloemen in aparte groepen.
2. 2Tel per steen. Van elke genummerde steen, elke wind en elke draak moeten er vier zijn.
3. 3Tel de bloemen en seizoenen. Dat zijn er acht, elk uniek.
4. 4Kijk wat er overblijft. Lege stenen en jokers zijn extra's.

Ontbreekt er één steen, dan kun je vaak een lege steen als vervanging gebruiken. Speel je een variant zonder bloemen, dan maakt een ontbrekende bloem helemaal niets uit.

Een mahjongspel heeft standaard 144 stenen. Speel je Nederlandse toernooiregels of riichi, dan gebruik je er 136. Wil je Amerikaans mahjong spelen, dan heb je 152 stenen nodig, inclusief acht jokers. Ben je nog op zoek naar een set, dan helpt de gids een mahjongset kiezen je op weg.