Furiten uitgelegd: de regel waar elke riichibeginner over struikelt

Je hand is wachtend, iemand gooit precies jouw steen weg, je roept "ron" en legt je stenen open. En dan zegt de speler naast je: "Dat mag niet, je bent furiten." Het overkomt bijna elke riichibeginner. Furiten is een van de regels die riichi uniek maken, en ook een van de lastigste. In de gids riichi mahjong voor beginners staat een korte uitleg. Hier gaan we dieper: de drie vormen van furiten, elk met een voorbeeld.

We volgen de EMA-riichiregels in de Nederlandse vertaling van de Nederlandse Mahjong Bond (NMB-Riichi-spelregels-NL-2025). Andere regelsets, zoals die van Japanse speelhallen of online platforms, kunnen op details afwijken.

Volgens de NMB-regels mag een furiten-speler geen ron roepen. Alles wat hij wel mag:

Furiten is dus geen straf. Het is een beperking: je kunt nog steeds winnen, alleen niet op de weggooier van een ander.

De bekendste vorm. Je bent furiten zolang je hand kan worden afgemaakt met een steen die je zelf eerder hebt weggegooid. Dat geldt volgens de regels zelfs als die hand dan geen yaku zou hebben.

Deze hand wacht op cirkel 3 of cirkel 6. Stel dat je eerder in de hand een cirkel 6 hebt weggegooid. Dan ben je furiten, en dat geldt voor beide wachtstenen. Gooit een tegenstander een cirkel 3 weg, dan mag je daar ook geen ron op roepen.

Twee details uit de regels die vaak vergeten worden:

• Ook stenen die je weggooide en die een tegenstander daarna heeft geclaimd voor een combinatie, tellen mee als jouw weggegooide stenen.
• Ben je niet in riichi, dan mag je je wacht veranderen om van je furiten af te komen.

Brede wachten: extra opletten

Hoe meer wachtstenen, hoe groter de kans dat er een tussen je eigen weggooiers ligt.

Deze hand wacht op cirkel 2, 5 of 8. Veel beginners zien alleen de 2 en de 5. Heb je eerder een cirkel 8 weggegooid, dan ben je furiten op alle drie, ook als je de 8 nooit als wachtsteen had gezien. Lees efficiëntie en wachten als je wachtvormen beter wilt leren herkennen.

Je bent ook furiten als je een weggegooide steen laat liggen die je hand had kunnen afmaken. Dat heet tijdelijke furiten. Volgens de NMB-regels geldt dat ook als je die steen bewust liet gaan, en zelfs als de hand er geen yaku mee had gehad.

Een typisch voorbeeld: je hebt een open pung negen bamboe en verder deze stenen.

Samen met de open pung wacht je op cirkel 3 of 6. Maar deze hand heeft geen yaku: geen tanyao (er zitten enen en negens in), geen draken of waardevolle wind, en riichi kan niet met een open hand. Gooit iemand een cirkel 3 weg, dan kun je niet winnen. Je laat hem liggen, en vanaf dat moment ben je tijdelijk furiten.

De tijdelijke furiten eindigt volgens de regels de volgende keer dat je een steen trekt of claimt. Gooit de volgende speler daarna een cirkel 6 weg, nog voordat jij aan de beurt bent geweest, dan mag je daar dus ook geen ron op roepen.

Na een riichi-verklaring ligt je hand vast. Laat je dan een steen liggen die je hand afmaakt, dan ben je volgens de NMB-regels furiten tot het einde van de hand. Je kunt die hand alleen nog winnen met tsumo.

Met deze hand verklaar je riichi, wachtend op karakter 3 of 6. Een tegenstander gooit een karakter 3 weg, maar je let even niet op. Dan is de kans verkeken: ook als later iemand een karakter 6 weggooit, mag je niet winnen. Omdat je in riichi je wacht niet meer mag veranderen, kom je er ook niet meer vanaf.

Een furiten-speler mag wel gewoon riichi verklaren, ook als hij al furiten is. Hij weet dan dat alleen tsumo telt.

Hetzelfde geldt als je een kong had kunnen roven en dat niet deed.

Roep je ron terwijl je furiten bent, dan is dat een ongeldige winstclaim. Volgens de NMB-regels krijgt een speler die ongeldig een winst verklaart en zijn stenen laat zien een chombo; de regels noemen "ron verklaren terwijl je furiten bent" uitdrukkelijk als reden. Toon je je stenen niet, dan krijg je een dode hand. Wat een chombo kost, lees je in valse mahjong.

Furiten werkt ook in je voordeel. Een steen die een tegenstander zelf al heeft weggegooid, kan hij nooit met ron van jou winnen. Zo'n steen heet genbutsu en is honderd procent veilig tegen die speler. Daarom kijken ervaren spelers bij een riichi-verklaring van een ander eerst naar diens weggegooide stenen. Meer daarover in verdedigen en veilige stenen.

1. 1Leg je weggegooide stenen netjes in rijen van zes, zoals de regels voorschrijven. Dan zie je ze in één oogopslag.
2. 2Bepaal je wacht vóór je riichi verklaart, en controleer je weggooiers.
3. 3Gooi geen steen weg die je wachtstenen kan worden, als je al bijna wachtend bent.
4. 4Twijfel je, wacht dan op tsumo. Een gemiste ron kost minder dan een chombo.

Furiten betekent dat je niet op een steen van een ander mag winnen. Het ontstaat door je eigen weggegooide stenen, tijdelijk door een gemiste winnende steen, of tot het einde van de hand als je in riichi een winnende steen laat liggen. Tsumo blijft altijd mogelijk. Lees de volledige riichi-regels of de korte uitleg bij furiten in de begrippenlijst.