Mahjong in anime en manga: van Akagi tot Saki

Op een Nederlands riichitoernooi in Oss zei het Brabantse nieuws het in 2026 nog: de Nederlandse winnaar van een eerdere editie, Michael van der Sluis, begon met mahjong na het zien van een Japanse animatieserie. Hij is lang niet de enige. Voor veel jongere spelers is anime de eerste kennismaking met mahjong. In dit artikel lees je welke series en strips de moeite waard zijn, en hoe je de stap maakt naar zelf spelen.

In Japan is mahjong al bijna honderd jaar populair. Het spel kwam in de jaren twintig van de vorige eeuw naar Japan, en er ontstond een eigen variant: riichi mahjong. Er zijn speciale tijdschriften voor mahjongmanga, zoals Kindai Mahjong, waarin veel bekende series zijn verschenen. Bijna alle mahjong-anime gaan dan ook over riichi.

Dat is handig om te weten: wat je in een anime ziet, zijn de regels van riichi mahjong. Termen als riichi, tsumo en ron hoor je in elke aflevering.

Akagi is een manga van Nobuyuki Fukumoto, de maker van de bekende gokstrip Kaiji. Het verhaal speelt zich af in het naoorlogse Japan en draait om Shigeru Akagi, een jonge gokker die met ijzeren zenuwen en onvoorspelbare keuzes tegen de onderwereld speelt.

• De manga verscheen in het tijdschrift Kindai Mahjong en liep tot 2018.
• Akagi is een spin-off van Fukumoto's eerdere mahjongmanga Ten, waarin hij als bijfiguur verscheen.
• Studio Madhouse maakte er een anime van in 26 afleveringen, uitgezonden in 2005 en 2006.

Akagi is donker en spannend, met veel psychologie. Het gaat minder om de regels en meer om bluffen en lef. Ideaal als je houdt van spanning, minder geschikt als je de regels wilt leren.

Saki is een manga van Ritz Kobayashi, die in 2006 begon in het tijdschrift Young Gangan. Het verhaal gaat over Saki Miyanaga, een scholiere die eigenlijk niet van mahjong houdt, maar bij de mahjongclub van haar school belandt en daar met haar teamgenoten naar het nationale kampioenschap gaat.

• In 2009 verscheen een anime van studio Gonzo in 25 afleveringen.
• Er volgden meer series en spin-offs, waaronder Saki Achiga-hen.

Saki is vrolijker en toegankelijker dan Akagi. De spelers hebben soms bijna bovennatuurlijke krachten, dus verwacht geen realistische partijen. Maar de wedstrijden zijn spannend en je leert ongemerkt veel termen.

• Mudazumo Naki Kaikaku: een satirische manga van Hideki Ohwada, waarin echte politici internationale conflicten aan de mahjongtafel beslechten. Er verscheen in 2010 een korte anime van drie afleveringen.
• Mahjong Soul: een populaire riichi-app in anime-stijl. Er zijn ook korte animeseries rond het spel gemaakt.

In elke mahjong-anime zie je handen in beeld. Een winnende hand bestaat meestal uit vier combinaties en een paar. Bijvoorbeeld:

Vier reeksen en een paar vijven bamboe. In riichi moet je hand ook minstens één yaku hebben: een voorwaarde die een hand geldig maakt. Een hand die je volledig zelf van de muur hebt gebouwd en waarmee je "riichi" hebt geroepen, voldoet daar bijvoorbeeld aan. Dat is een van de dingen die je in anime veel ziet: een speler legt een steen dwars en zet een stokje in. Dat is de riichi-verklaring.

Zin om het zelf te proberen? Zo begin je:

1. 1Lees de basisregels. Op de pagina riichi mahjong staat alles op een rij.
2. 2Speel online. Er zijn verschillende apps en websites waar je tegen anderen of de computer riichi speelt. In de gids mahjong online spelen lees je wat er is.
3. 3Zoek een club. In Nederland zijn er riichiclubs, onder meer in Oss en Bussum. De Nederlandse Mahjong Bond heeft een overzicht van aangesloten clubs.
4. 4Koop een set. Wil je thuis spelen, kies dan een set met rode vijven en puntstokjes. Zie de koopgids riichi-sets.

Akagi en Saki zijn de bekendste mahjong-anime: de een duister en psychologisch, de ander vrolijk en vol wedstrijden. Beide laten riichi mahjong zien, de Japanse variant. Wie na het kijken zelf wil spelen, begint met de riichi-regels en kan in Nederland gewoon bij een club terecht. Speel je liever met z'n drieën, lees dan over sanma.