Achtergrond
Amerikaanse mahjongtermen: van bam en crak tot hot tile
Bams, craks, dots, soap, hot tile en mahj: een woordenlijst van spreektaal aan Amerikaanse mahjongtafels, met Nederlandse uitleg.
Aan Amerikaanse mahjongtafels hoor je eigen woorden: bams, craks en dots voor de drie soorten, soap voor de witte draak en mahj voor mahjong. Een hot tile is een steen die een tegenstander waarschijnlijk nodig heeft. Deze woordenlijst zet de termen op een rij met Nederlandse uitleg.
Wie Amerikaans mahjong leert uit Engelstalige boeken, video's of van Amerikaanse vrienden, hoort al snel woorden die in geen Nederlandse uitleg staan. "Discard a soap", "that's a hot tile", "mahj!" In dit artikel vind je de belangrijkste termen, met wat ze betekenen.
De regels zelf staan in Amerikaans mahjong uitgelegd en op de pagina Amerikaans mahjong. Begrippen die ook in andere varianten bestaan, staan uitgebreid bij de begrippen.
De stenen
| Term | Betekenis | Nederlands |
|---|---|---|
| Bams | Afkorting van bamboo | Bamboe |
| Craks | Volgens Sloper waarschijnlijk een Amerikaanse verkorting van characters | Karakters, tekens |
| Dots | De cirkels | Cirkels, kringen |
| Soap | De witte draak; volgens Sloper omdat de lege steen op een stuk zeep leek | Witte draak |
| Flowers | Bloemen; in Amerikaans mahjong acht stuks, gebruikt in handen op de kaart | Bloemen |
| Jokers | Acht wilde stenen | Joker |
| NEWS | De winden, in de volgorde North, East, West, South | Winden |
| Naturals | Gewone stenen, geen joker | Echte stenen |
Sloper noemt nog een paar bijnamen: de bamboe heet ook wel jade, de karakters ruby en de cirkels pearls. Daar hoort een handig ezelsbruggetje bij:
Bijpassende draken
In Amerikaans mahjong hoort elke draak bij een soort. Dat is belangrijk voor handen waarin een draak "dezelfde kleur" moet hebben:
| Draak | Hoort bij |
|---|---|
| Rode draak | Craks (karakters) |
| Groene draak | Bams (bamboe) |
| Witte draak (soap) | Dots (cirkels) |
De witte draak heeft nog een tweede rol: in handen met getallen of jaartallen staat hij voor een nul.
Combinaties
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Pung | Drie gelijke stenen; jokers mogen meedoen |
| Kong | Vier gelijke stenen |
| Quint | Vijf gelijke stenen, kan alleen met jokers; zie quint |
| Sextet | Zes gelijke stenen |
| Singles and pairs | Handen met losse stenen en paren, waarin geen jokers mogen |
| Exposure | Een groep die je open op je rek legt na een claim; zie exposure |
Een pung cirkels. In een Amerikaanse hand kan een van die stenen een joker zijn.
Voor het spel: de Charleston
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Charleston | Het doorgeven van stenen voor het spel begint; zie Charleston |
| Blind pass | Bij de eerste pass naar links of de laatste naar rechts stenen doorgeven zonder ze te bekijken; soms stealing genoemd |
| Courtesy pass | De optionele ruil van maximaal drie stenen met je overbuur, na de Charleston |
Welke stenen je slim doorgeeft, lees je in Charleston-strategie.
Tijdens het spel
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Call | Een weggegooide steen claimen; je mag gewoon "call" zeggen |
| Rack | Je rekje; een steen racken is hem op de schuine voorkant zetten |
| Pusher | De arm aan het rekje waarmee je de muur naar voren schuift |
| Hot tile | Een steen die gevaarlijk is om weg te gooien omdat een tegenstander hem waarschijnlijk nodig heeft |
| Down is dead | Een weggegooide steen die de tafel raakt of is benoemd, mag je niet meer terugnemen |
| Joker exchange | Een joker uit een open groep ruilen voor de echte steen; zie joker ruilen |
| Dead hand | Een hand met een fout, die niet meer mag winnen; zie dode hand |
Hot tile in de praktijk Sloper geeft drie betekenissen. Een steen die nog niet is weggegooid terwijl de muur kort wordt. Een steen die al lang niet meer is gezien. En een steen die een speler gezien zijn exposures waarschijnlijk wil hebben. Liggen er bij een tegenstander bijvoorbeeld al twee open groepen groene draken en bams, dan is een groene bam een hot tile.
Winnen en tellen
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Mahj | Afkorting van mah-jongg; roep je als je wint |
| Self-pick | Winnen met een steen die je zelf van de muur pakt; dat telt dubbel |
| Jokerless | Een winnende hand zonder jokers; die levert een bonus op |
| Wall game | Een spel zonder winnaar omdat de muur op is |
| Kitty | Een pot die bij een wall game wordt gevuld (huisregel) |
| Bettor | Bij vijf spelers: de speler die uitzit en gokt wie er wint |
De kaart
De jaarlijkse kaart van de National Mah Jongg League bepaalt welke handen gelden. Op de kaart zie je bij elke hand een X of C: open toegestaan of gesloten spelen. Meer over hoe de kaart werkt, staat bij NMJL-kaart. De handen zelf zijn auteursrechtelijk beschermd, dus die vind je hier niet.
Kort samengevat
Bams, craks en dots zijn bamboe, karakters en cirkels; soap is de witte draak en NEWS zijn de winden. Een hot tile is een gevaarlijke steen om weg te gooien, en "mahj" roep je als je wint. Met deze woorden volg je elke Engelstalige uitleg. Benieuwd naar de sets met al die termen? Lees waarom Amerikaanse mahjongsets zo kleurrijk zijn.
Aanbevolen
Hiermee speel je het spel
Bekende strategiegids voor Amerikaans mahjong volgens de NMJL-regels.
Interactieve gids voor Amerikaans mahjong, van eerste hand tot strategie.
Winkellinks zijn affiliatelinks: wij krijgen een kleine vergoeding, jij betaalt hetzelfde. Prijzen en voorraad zie je bij de winkel.