Welke steen mis ik? Tien mahjongpuzzels om te oefenen

Op welke steen wacht je? Het is de vraag die je in elk potje mahjong stelt, en hoe sneller je hem beantwoordt, hoe beter je speelt. Met deze tien puzzels train je dat. Elke puzzel is een hand van dertien stenen die op één steen na compleet is. Jij zoekt de steen of stenen die de hand afmaken. De theorie over wachtvormen staat in efficiëntie en wachten; die herhalen we niet.

• Een winnende hand bestaat uit vier combinaties en een paar. Een combinatie is een chow (drie opeenvolgende stenen van één kleur), een pung (drie gelijke) of een kong.
• Bijzondere handen zoals zeven paren of dertien wezen laten we buiten beschouwing.
• Puntentelling en minimumeisen tellen niet mee: het gaat alleen om de vorm.
• Er zijn van elke steen vier exemplaren. Een steen die je al vier keer hebt, kan niet je wachtsteen zijn.

Pak eventueel je eigen set erbij en leg de puzzels na. Dat helpt, zeker bij de moeilijkere. Weet je niet meer hoe combinaties werken, kijk dan in pung, kong en chow.

Puzzel 1

Puzzel 2

Puzzel 3

Puzzel 4

Puzzel 5

Puzzel 6

Puzzel 7

Puzzel 8

Puzzel 9

Puzzel 10

Hieronder staan de antwoorden. Niet spieken!

Puzzel 1: cirkel 5

Vier combinaties zijn al compleet: 1-2-3 karakters, 4-5-6 cirkels, 7-8-9 bamboe en een pung oostenwind. De losse cirkel 5 moet een paar worden. Dit heet een paarwacht: je wacht op maar één soort steen.

Puzzel 2: bamboe 3 of 6

Drie chows en een paar oostenwind zijn compleet. De bamboe 4-5 wacht aan twee kanten: een 3 maakt 3-4-5, een 6 maakt 4-5-6. Dit is een tweezijdige wacht, de beste gewone wacht.

Puzzel 3: karakter 3

Karakter 1-2 kan alleen nog 1-2-3 worden. Een 0 bestaat niet. Dit is een randwacht.

Puzzel 4: cirkel 8

Cirkel 7 en 9 wachten op de 8 in het midden. Dit is een middenwacht.

Puzzel 5: oostenwind of bamboe 5

Twee paren: een van de twee wordt een pung, de andere blijft het paar. Krijg je een oostenwind, dan heb je een pung oost en een paar bamboe 5. Krijg je een bamboe 5, dan andersom. Dit heet een dubbele paarwacht.

Puzzel 6: karakter 3 of 6

Vier opeenvolgende karakters, 3-4-5-6, kun je op twee manieren afmaken:

• met een 3: paar 3-3 plus 4-5-6;
• met een 6: 3-4-5 plus paar 6-6.

Een karakter 2 of 7 werkt niet: dan houd je een losse steen over.

Puzzel 7: karakter 1, 3 of 4

De vorm 2-2-2-3 heeft drie oplossingen:

• 1: 1-2-3 plus paar 2-2;
• 3: pung 2-2-2 plus paar 3-3;
• 4: paar 2-2 plus 2-3-4.

De 3 zie je makkelijk over het hoofd.

Puzzel 8: karakter 2, 5 of 8

Vijf opeenvolgende karakters, 3 tot en met 7, met een paar groene draken ernaast:

• 2: 2-3-4 plus 5-6-7;
• 5: 3-4-5 plus 5-6-7;
• 8: 3-4-5 plus 6-7-8.

Een driezijdige wacht: heel sterk, want er zijn veel stenen die je helpen.

Puzzel 9: karakter 2, 3, 4, 5 of 6

De vorm 3-3-3-4-5-5-5 wacht op vijf verschillende stenen:

• 2: 2-3-4, paar 3-3, pung 5-5-5;
• 3: pung 3-3-3, 3-4-5, paar 5-5;
• 4: pung 3-3-3, paar 4-4, pung 5-5-5;
• 5: paar 3-3, 3-4-5, pung 5-5-5;
• 6: pung 3-3-3, 4-5-6, paar 5-5.

Wie hier alleen de 4 ziet, mist er vier.

Puzzel 10: alle karakters, 1 tot en met 9

Dit is de beroemde vorm van negen poorten: 1-1-1, 2 tot en met 8 en 9-9-9, allemaal in één kleur. Elke karakter maakt de hand af. Twee voorbeelden:

• 5: 1-1-1, 2-3-4, 5-5, 6-7-8, 9-9-9;
• 1: 1-1, 1-2-3, 4-5-6, 7-8-9, 9-9.

Probeer de andere zeven zelf. In veel varianten is dit een limietspel; zie negen poorten.

Bij de puzzels met meerdere antwoorden telt alleen goed als je álle wachtstenen had.

• Bouw zelf puzzels met je eigen set, en laat een medespeler ze oplossen.
• Doe de oefeningen uit mahjong oefenen in je eentje.
• Leer de stenen nog beter kennen op de stenenpagina.

Deze tien puzzels lopen op van een simpele paarwacht tot de negen poorten, die op alle negen karakters wacht. Wie vaak oefent, ziet aan tafel sneller op welke steen hij wacht, en mist minder winnende stenen. De theorie achter de wachten vind je in efficiëntie en wachten.